Praktijkleren binnen TGO

Praktijkleren is een belangrijk onderdeel van de opleiding Theologie binnen Talentgericht Onderwijs (TGO). In lijn met de handreiking Leren in een authentieke leeromgeving van Fontys leren studenten zoveel mogelijk in echte beroepssituaties. Dat betekent dat zij leren door te handelen, te onderzoeken en te reflecteren in samenwerking met het werkveld.

Praktijkleren staat niet los van het onderwijs, maar maakt onderdeel uit van de leeromgeving waarin studenten leren, feedback krijgen en laten zien wat zij kunnen. In deze leeromgeving komen onderwijs, praktijk en toetsing samen. Studenten verzamelen in en vanuit de praktijk bewijsmateriaal, dat zij gebruiken om aan te tonen dat zij de leeruitkomsten (EvL’s) beheersen in hun assessmentportfolio. De invulling van praktijkleren verschilt per EvL. De opleiding biedt hierin richting en houvast, terwijl studenten binnen deze kaders ruimte hebben om eigen keuzes te maken in praktijkplekken en leeractiviteiten.

Afstemming en incorporatie

- Bij afstemming leren studenten het beroep, de doelgroep en de context kennen. Zo wordt bijvoorbeeld de praktijk de klas binnen gehaald met gastlessen of casusitiek uit het werkveld. Of houden studenten interviews in de praktijk.

- In de fase van incorporatie gaan studenten zelf handelen in de praktijk en passen zij vanuit hun opleiding kennis, vaardigheden en houding toe in concrete situaties. Ze nemen deze ervaringen weer mee naar de opleiding om te bespreken.

On Stage Matching

Stages en praktijkplekken worden administratief vastgelegd in OnStage. De student zoekt zelf een stageplek.

De student voert de stagegegevens vervolgens in op OnStage. De opleiding controleert en keurt goed

Daarna wordt de match “definitief” door hier een stagecontract te laten ondertekenen door alle betrokken partijen.

Feedback en portfolio

Feedback uit de praktijk is altijd onderdeel van het assessmentportfolio. Deze feedback wordt verzameld binnen de lerende driehoek (student, opleiding en werkveld) en bestaat uit feedback op producten en handelen, aangevuld met een praktijkadvies van de praktijkbegeleider. Deze input wordt meegenomen in de integrale beoordeling van de leeruitkomsten.

Praktijkleren per Eenheid van Leeruitkomsten

Binnen TGO werken we met taakgebieden, die weer gedeeld zijn in eenheden van leeruitkomsten. In het schema hieronder zie je op welke manier de praktijk betrokken is in de verschillende eenheden van leeruitkomsten.

EvL	Periode	Rol praktijk (TGO)	Aard leren (authentiek)	Begeleiding praktijk	Omvang (richtlijn)
A1	P1	Afstemming	Verkennen van doelgroepen en beroepscontexten	n.v.t.	n.v.t.
A2	P2	Incorporatie (beginnend)	Oefenen van presentie en eerste gespreksvoering in praktijk	Geestelijk begeleider/verzorger (minimaal 5 jaar ervaring)	VT: 40–80 uur / DT: 20–40 uur
B1	P3	Afstemming	Kennismaken met religieuze praktijken (exposure)	n.v.t.	n.v.t.
B2	P4	Afstemming	Interreligieuze positionering en reflectie op praktijkervaringen	n.v.t.	n.v.t.
C	P1–P2	Afstemming → Incorporatie	Bronnen interpreteren en toepassen in praktijkcontext	Theoloog én geestelijk verzorger (minimaal 5 jaar ervaring)	VT: 1–2 dagen per week / DT: 0,5–1 dag per week
D	P3–P4	Incorporatie	Groepen begeleiden, samenwerken en ondernemen in praktijk	Niet per se theoloog; ook niet-religieuze context mogelijk	VT: 1–2 dagen per week / DT: 0,5–1 dag per week
E	P1–P2	Incorporatie	Ethisch handelen en moreel beraad in praktijkcontext	Filosoof, humanist, religiewetenschapper of theoloog, met ervaring in ethische gespreksvoering	Maatwerk, afhankelijk van context
Vrije ruimte	P3–P4	Keuzeafhankelijk	Verdieping of verbreding	Keuzeafhankelijk	Keuzeafhankelijk
F	P1–P2	Incorporatie (gevorderd)	Rituelen uitvoeren en vieringen leiden	Geestelijk begeleider/verzorger, bij voorkeur theoloog (minimaal 5 jaar ervaring)	VT: 1–2 dagen per week / DT: circa 1 dag per week
G	P3–P4	Incorporatie (complex)	Gesprekken voeren en zingevingsvragen begeleiden	Geestelijk begeleider/verzorger, bij voorkeur theoloog (minimaal 5 jaar ervaring)	VT: 1–2 dagen per week / DT: circa 1 dag per week

Doorlopende praktijk (gefaciliteerde route)

Binnen de gefaciliteerde route (met septemberstart) is het mogelijk om praktijkleren doorlopend te organiseren.

Taakgebied C en D kunnen binnen één doorlopende praktijkplek worden uitgevoerd (jaar 2). Taakgebied F en G kunnen eveneens binnen één doorlopende praktijkplek plaatsvinden (jaar 4). Dit betekent dat studenten gedurende meerdere periodes in dezelfde praktijkcontext kunnen blijven leren en zich daar verder verdiepen. De praktijkplek moet daarbij wel voldoende mogelijkheden bieden om aan de leeruitkomsten van beide taakgebieden te werken.

Praktijkadvies en portfolio

Studenten vragen na een relevante praktijkervaring altijd een praktijkadvies aan de praktijkbegeleider, met behulp van een door de opleiding aangereikt format. Dit praktijkadvies maakt onderdeel uit van het portfolioassessment bij die EvL’s waarin sprake is van incorporatie met de praktijk. Het praktijkadvies geeft inzicht in het beroepsmatig handelen van de student in een authentieke context en vormt, samen met andere vormen van feedback binnen de lerende driehoek, een belangrijk onderdeel van de integrale beoordeling.